TEKNİK BİLGİLER

MEVZUAT


İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu görüntülemek ve indirmek için Tıklayınız >>>


YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğini görüntülemek ve indirmek için Tıklayınız >>>


İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğini görüntülemek ve indirmek için Tıklayınız >>>


AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK VE ALİMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ

Ahşap ve Ön Yapımlı Çelik ve Aliminyum Alaşımlı Bileşenlerden Oluşan Dış Cephe İş İskelelerine Dair Tebliği görüntülemek ve indirmek için Tıklayınız >>>

 

STANDARTLAR


İSKELELERLE İLE İLGİLİ STANDARTLAR

 

- TS EN 12810-1 Ön Yapımlı Bileşenlerden Oluşan Cephe İskeleleri - Bölüm 1: Mamul Özellikleri

 

- TS EN 12810-2 Ön Yapımlı Bileşenlerden Oluşan Cephe İskeleleri - Bölüm 2: Özel Yapısal Tasarım Metotları

 

- TS EN 12811-1 Geçici İş Donanımları - Bölüm 1: İş İskeleleri - Performans Gerekleri ve Genel Tasarım

 

- TS EN 12811-2 Geçici İş Donanımları - Bölüm 2: Malzeme Bilgileri

 

- TS EN 12811-3 Geçici İş Donanımları - Bölüm 3: Yükleme Deneyleri

 

REHBERLER VE KILAVUZLAR


CEPHE İSKELELERİNDE GÜVENLİ ÇALIŞMA REHBERİ

Cephe İskelelerinde Güvenli Çalışma Rehberini görüntülemek ve indirmek için Tıklayınız >>>


İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ CEPHE İSKELELERİ REHBERİ

İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Cephe İskeleleri Rehberini görüntülemek ve indirmek için Tıklayınız >>>


GÜVENLİK AĞI İLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ REHBERİ

Güvenlik Ağı ile Çalışmalarda İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberini görüntülemek ve indirmek için Tıklayınız >>>

SIKÇA SORULAN SORULAR

SORU 1: Cephe iskelelerinin standartlara uygun olması gerektiği ve iskeleler ile ilgili diğer hükümler hangi yönetmeliklerde belirtilmiştir?

CEVAP: Cephe iskeleleri ile ilgili hükümler büyük oranda 5 Ekim 2013 tarih ve 28786 sayılı resmi gazetede yayımlanmış olan Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'nde geçmektedir. Ayrıca 25 Nisan 2013 tarih ve 28628 sayılı resmi gazetede yayımlanmış olan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği de iskeleler ile ilgili hükümler içermektedir.

(Bknz. http://app.csgb.gov.tr/isggm/guvenliiskele/mevzuat.php).

SORU 2: Neden iskelelerin galvaniz kaplı olması istenmektedir?

CEVAP: Demir esaslı malzemelerin korozyona karşı korunması son derece önemlidir. Bileşenlerin korozyon sebebiyle et kalınlıklarının düşmesi ve bu malzemelerin taşıma kapasitesinin olması gerektiğinden daha düşük olması neticesinde yükleme sonucu çökme, kopma, kırılma vb. istenmeyen sorunlarla karşı karşıya kalınabilir. Korozyona maruz kalan bir malzemenin kullanım ömrü azdır ve her an bir kaza oluşumu söz konusudur. Galvaniz kaplı iskele sistemi uygun şekilde muhafaza edildiğinde çok daha uzun bir süre kullanılabilir. Boruların hem iç yüzeyi hem de dış yüzeyinin korozyona karşı korunmasında en uygun yöntem sıcak daldırma galvanizdir.(Bknz. TS EN 12811-2)

SORU 3:Kurma, kullanma ve sökme planı kimler tarafından hazırlanmalıdır? Bu planda hangi hususlar yer alabilir?

CEVAP: Kurma, kullanma ve sökme planının dayanağı İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'dir. Bu plan seçilen iskelenin karmaşıklığına bağlı olarak yapı işlerinde inşaat mühendisi, inşaat teknikeri veya yüksek teknikeri; gemi inşası ve sökümü işlerinde ise gemi inşaatı mühendisi tarafından yapılır veya yaptırılır. Ayrıca planın iskele ilgili detay bilgilerini içeren standart bir form şeklinde hazırlanabileceği yönetmelik hükmünde belirtilmektedir. Planda aşağıdaki hususlar yer alabilir:

 

- İskele ile ilgili bilgiler (Türü, yük ve genişlik sınıfları vb.),
- İskelenin kurulacağı yapı ve çevreye ait bilgiler (yaya ve araç trafiği, kazı çalışmaları, yüksek gerilim hatları, zemin koşulları, bağlandığı yapının durumu vb.),
- Yüksekte çalışma sırasında çalışan düşmesi, malzeme düşmesi ve diğer risklere karşı alınması gereken önlemler,
- Üreticiden temin edilen kullanım kılavuzunda belirtilen hususlar da dikkate alınarak kurulum ve söküm işlemlerinin hangi sıralamaya göre yapılması gerektiği,
- İskele malzemelerinin istiflenmesi, taşınması, kaldırılması ve indirilmesi sırasında dikkat edilecek hususlar (malzeme düşmesi, ergonomi vb.),
- Ankrajla ilgili hususlar ( Malzeme bilgileri, yapı üzeri ankraj noktaları/modeli vb.)
- İş ekipmanları, el aletlerinin güvenli kullanımı,
- İskelenin kurulumu sırasında, iskele üzerinde çalışma boyunca ve söküm sırasında güvenli çalışma yöntemleri,
- İskelenin bileşenlerinin düzenli olarak ve söküm sonrası kontrolü ile ilgili hususlar,
- Düzen ve temizlik,

- Sağlık ve güvenlik işaretleri (kullanılması gereken işaretler, işaretlerin asılacağı yerler vb).

SORU 4:Standartlara uygun bir iskelede düşmeye karşı kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanılması gerekli midir?

CEVAP: Alınacak önlemlerde toplu korunma tedbirlerine öncelik verilmesi esastır. Toplu korunma tedbirlerinin riski tamamen ortadan kaldıramadığı, uygulanmasının mümkün olmadığı, geçici olarak kaldırılmasının gerektiği vb. durumlarda ise kontrol hiyerarşisinin son basamağı olan kişisel koruyucu donanım kullanımına başvurulmalıdır.(Bknz. Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, EK-4, Yüksekte Çalışma). İskelelerde düşme riskine karşı toplu korunma korkuluk sistemleri ile sağlanmaktadır. Bunun yanı sıra örneğin asma iskelelerde korkuluklarla birlikte çalışanların tam vücut emniyet kemerlerini düşey yaşam hattına bağlaması da zorunludur. Cephe iskelelerinin kurulum ve söküm aşamalarında düşmeye karşı geçici platform ya da geçici korkuluk veya benzeri sistemler kullanılarak düşmeye karşı bir üst katın korkulukları yerleştirilerek toplu korunma tedbirlerine başvurulmaktadır.(Bu sistemlerin yerleştirilmesi sırasında da KKD kullanımı gerekebilmektedir.) Bu sistemler uygulanamıyorsa, kurulum ve söküm işlemlerinde uygun noktalara bağlanmış kişisel koruyucu donanımlar kullanılmalıdır. Standartlara uygun, güvenli şekilde kurulmuş bir cephe iskelesinde ise korkuluklar ve diğer hususlar eksiksiz yer aldığından toplu korunma tedbirleri sağlanmış olmaktadır. Ancak bu noktada mevcut tedbirlerin yeterliliği sorgulanmalı ve düşmeye karşı KKD kullanımına karar verilmesinde; çalışma ortamı, çevre koşulları, kullanılan alet ve iş ekipmanları, çalışanın fiziksel özellikleri vb. kriterler göz önünde bulundurularak yapılan risk değerlendirmesi esas alınmalıdır.

SORU 5: Cephe iskelesinin yapıya bakan iç taraflarında korkuluk kullanılması gerekli midir?

CEVAP: Korkulukların amacı çalışan düşmesinin önlenmesidir. İskele ön ve kısa kenarlarında korkuluklar ve topuk levhaları yer almaktadır. Yapıya bakan taraflarda ise çalışanın düşmemesi için iskelenin yapıya mümkün olduğunca yakın kurulması esastır. Yapılan çalışmanın niteliğinden ya da iskelenin kurulduğu çalışma yüzeyinden dolayı iskele çalışanın düşmesine neden olabilecek bir açıklık bırakılarak kurulmak zorunduysa, düşmeye karşı mutlaka tedbir alınmalı ve öncelikle toplu korunma tedbirlerine başvurulmalıdır. Korkulukların kullanılması, yapıya doğru çıkma platformların oluşturulması gibi tedbirler ile düşmeye karşı korunma sağlanmalıdır. Her zaman risk değerlendirmesi dikkate alınmalı, alınan tedbirlerin yeni riskler ortaya çıkarmamasına dikkat edilmelidir.

SORU 6: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın yayımladığı tebliğ gereği iskele yüksekliğinin 13,5 metreyi aştığı hallerde, iskelenin çelik/alüminyum alaşım olması istenmektedir. Bu yüksekliğe kadar olan çalışmalarda, maliyetin düşürülmesi için ahşap iskele kullanımına kaçınılması söz konusu olmaz mı?

CEVAP: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan tebliğin en önemli getirilerinden birisi de iskeleye ait hesap ve detay çizimlerin yapı ruhsatiyesi almak için sunulan müracaat dilekçesi ekindeki ruhsat eki statik proje dâhilinde ilgili idareye teslim edilmesidir. Ahşap iskelelerin statik hesapları ile detay çizimlerinin ilgili proje müellifince yapılması ve ruhsat eki statik proje dâhilinde kabul edilmesi tebliğ ekinde belirtilmektedir. Statik hesapların yapılabilmesi ve ilgili idareye teslim edilebilmesi için malzeme niteliklerinin(taşıma kapasitesi/dayanım) belirli olması gerekmektedir. Dayanımı belli olmayan herhangi bir ahşap malzemenin kullanılması güvenli çalışma açısından uygun değildir. Dolayısıyla dayanımı belli olan sınıflandırılmış keresteler iskele çalışmalarında kullanılmalıdır. Ahşap iskeleler ile ilgili standart çalışması Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Türk Standardları Enstitüsü uzmanlarından oluşan bir komisyon tarafından yürütülmektedir. İskele yüksekliği 13,5 metreden daha az olduğunda eğer ahşap iskele kullanımı tercih edilecekse, hazırlanmakta olan standarda uygun iskeleler kurulacaktır. Dolayısıyla maliyetin düşürülmesi için ahşap iskele kullanımına kaçınılması gibi bir durum olmayacak ve kurulum kolaylığı ve kullanım ömrü gibi kriterler de dikkate alındığında çelik/alüminyum iskeleler tercih sebebi olabilecektir.

SORU 7: İskele kurulum elemanı belgesi almak isteyenler nasıl bir yol izlemelidirler? Eğitimler ve sınav hakkında bilgi verebilir misiniz?

CEVAP: İskele Kurulum Elemanı Branşında Yeterlilik belgesi almak isteyen kişiler www.myk.gov.tr internet adresinden yetki almış olan eğitim kurumlarına ulaşmak suretiyle online başvuru yapabilirler. İlgili internet sitesinden başvuru yaptıktan sonra teorik, mülakat ve uygulamalı sınavlara girerek teorik sınavdan %60, mülakattan %70 ve uygulamadan da %80 başarı sağlamaları gerekmektedir. Yeterlilik sınavı için eğitim ön şartı bulunmamaktadır.